Polisolokaty a koszty sądowe
Jesteś tutaj: Home \ Blog \ Polisolokaty a koszty sądowe
koszty sądowe polisolokaty
7 grudnia 2018 - 13:24, dodał: , w Blog, Brak komentarzy

Polisolokaty nie powinno się wliczać do majątku przy zwolnieniu od kosztów sądowych

Każdy ma prawo dostępu do profesjonalnej pomocy prawnej świadczonej przez radców prawnych i adwokatów. Najczęściej korzystanie z tego typu usług odbywa się na podstawie umowy, w której jej strony uzgadniają warunki i koszty reprezentacji w danej sprawie. Jednocześnie, aby rzeczywiście każdemu zapewnić dostęp do usług prawnych, ustawodawca wprowadził instytucję pomocy prawnej z urzędu, której koszty pokrywa Skarb Państwa. Jednak, aby z niej skorzystać przede wszystkim należy wykazać swoje źródła dochodu oraz posiadane oszczędności – słowem, fakt obiektywnej niemożności samodzielnego opłacenia kosztów usług radcy prawnego, czy adwokata. Niestety, jak pokazuje orzecznictwo, sądy nieco bezrefleksyjnie zaliczają do majątku strony także polisolokaty.

Przesłanki skorzystania z prawa pomocy

Właściwie każda z obowiązujących obecnie w Polsce procedur reguluje korzystanie z tzw. prawa pomocy, zwanego niekiedy także prawem ubogich. Zgodnie z ustawą z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1360) strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego (art. 117 § 1). W związku z tym, aby ocenić zakres tego prawa należy sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 300). Zgodnie z jej art. 102 ust. 1 zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że zwolnienie od kosztów sądowych powinno być stosowane przez sąd wyjątkowo.

Pomoc ta dotyczy tylko osób, które z przyczyn obiektywnych, od nich niezależnych, nie mają środków na poniesienie tych kosztów i nie były w stanie ich zgromadzić decydując się na wniesienie i prowadzenie sprawy przed sądem. Strona przygotowująca się do procesu sądowego powinna być świadoma konieczności poniesienia wydatków z tym związanych, także w postaci kosztów sądowych i powinna się do tego przygotować przez poczynienie oszczędności. Jeżeli strona zdolna do pracy nie wykorzystuje lub ogranicza swoje możliwości zarobkowe w sposób nieuzasadniony albo fikcyjnie pozbywa się majątku, nie spełnia warunków uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych. Nie uzasadniają również zwolnienia od kosztów przejściowe trudności materialne strony zdolnej do pracy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2016 roku, sygn. akt II CZ 126/16).
Tak, jak już zasygnalizowano analogiczne przepisy zawierają właściwie wszystkie ustawy „proceduralne”. Wystarczy wspomnieć tu na art. 267 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ administracji publicznej może stronę zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności w sytuacji niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę  tych kosztów. W każdym razie – nie wchodząc w dalsze szczegóły – do określenia, czy strona może ponosić koszty sądowe, czy też niepotrzebne jest dokładne zbadanie jej stanu majątkowego. Pytanie, czy wliczać do niego polisolokatę?

Prawo pomocy a polisolokata

Dotychczas zapadło szereg orzeczeń, w których polskie sądy na powyższe pytanie niestety odpowiadały twierdząco (zob. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2018 roku, sygn. akt II SA/Łd 503/18; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2016 roku, sygn. akt V SA/Wa 683/16). Oczywiście nie budzi wątpliwości, iż ubiegający się o prawo pomocy ma obowiązek wykazania posiadania polisolokaty. Jednak sam fakt ulokowania niej środków pieniężnych nie powinien być automatycznie kwalifikowany przez sąd, jako rzeczywisty składnik majątku strony. Sąd, czy organ administracji rozważając zasadność przyznania prawa pomocy, ma obowiązek rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dokonując tego należy pamiętać, że – ze względu na konstrukcję prawną polisolokaty – najczęściej pieniądze w niej zainwestowane mają charakter „wirtualny”, a z pewnością nie przysługują stronie w wysokości wskazanej na koncie. Zerwanie umowy polisolokaty, np. w celu spożytkowania tych środków na pomoc prawną, przeważnie wiąże się – w wyniku nieuczciwego charakteru tych produktów finansowych – z odzyskaniem jedynie niewielkiej części zainwestowanych środków. Stąd trudno przyjąć, iż strona może swobodnie dysponować tymi funduszami (tak, jak np. w sytuacji lokat bankowych) i stanowią one jej majątek „gotowy” do spożytkowania i swobodnego obrotu.

About author:

Comments are closed here.

Kalendarz

Grudzień 2018
P W Ś C P S N
« Lis    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31