Obowiązek ubezpieczyciela lokowania składek ubezpieczonego w ramach umowy polisolokaty
Jesteś tutaj: Home \ Blog \ Obowiązek ubezpieczyciela lokowania składek ubezpieczonego w ramach umowy polisolokaty
polisolokata, inwestycja
11 lutego 2019 - 14:11, dodał: , w Blog, Brak komentarzy

Połączenie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym doprowadziło do powstanie specyficznej hybrydy prawnej, która definiuje prawa i obowiązki stron umowy polisolokaty w odwołaniu zarówno do tradycyjnej, znanej chociażby z Kodeksu cywilnego, umowy ubezpieczenia z rozwiązaniami inwestycyjnymi. Co prawda mechanizm ten w perspektywie doświadczeń ostatnich lat można uznać właściwie za skompromitowany, jednak nie zmienia to faktu, iż ciągle wielu konsumentów jest posiadaczami polisolokat. Stąd też powinni oni dobrze poznać w jaki sposób działa połączenie ubezpieczenia z inwestowaniem składki, a zwłaszcza jakie obowiązki na ubezpieczyciela nakłada tego typu kontrakt.

1. Składka ubezpieczeniowa stanowi jednocześnie inwestycję

Skoro w polisolokacie niezwykle mocno uwypuklono element umowy ubezpieczenia, to podstawowym obowiązkiem konsumenta, który zakupił tego typu produkt jest regularne wpłacanie określonej w umowie składki. Z drugiej zaś strony fundamentalnym obowiązkiem ubezpieczyciela w ramach tego typu relacji prawnych jest zgromadzenie i inwestowanie funduszy ubezpieczonego. Jednocześnie koszty prowadzenia rachunku oraz obracania zgromadzonymi środkami ponosi sam ubezpieczony – czego najbardziej jaskrawym przykładem jest konieczność zapłaty tzw. opłaty likwidacyjnej za przedwczesne wycofanie się z wykupionej polisy. Niestety niemal powszechne uznawanie przez sądy praktyki ubezpieczycieli żądających z tytułu opłaty likwidacyjnej niemal całości zgromadzonych środków za niezgodną z prawem, nie powoduje, iż tego typu klauzule umowne stają się automatycznie nieważne. W każdym razie w typowej umowie polisolokaty ubezpieczający dokonuje przysporzenia środków pieniężnych do mienia zakładu ubezpieczeń w formie funduszu, ubezpieczyciel zaś zobowiązuje się do lokowania tych środków we własnym imieniu, ze skutkiem dla swoich członków (por. A. Jabłoński, Charakter prawny członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym, w: Konstrukcje prawa emerytalnego, red. T. Bińczycka-Majewska, Kraków 2004, s. 191-192).

W związku z powyższym należy pamiętać, iż wnoszenie przez ubezpieczonego składek oraz powierzenia ich do inwestowania przez ubezpieczającego determinuje roszczenie o ich wypłatę w raz z osiągniętym zyskiem. Na marginesie warto wspomnieć, iż wszyscy rozważający pozwanie ubezpieczycieli z powodu pokrzywdzenia polisolokatą powinni rozważyć możliwość dochodzenia tego typu roszczeń, równolegle do żądania rozliczeń z tytułu zawarcia w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym klauzul niedozwolonych.

2. Obowiązek lokowania środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego

Warto pamiętać, że w przypadku umowy na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym środki przeznaczone przez posiadacza polisolokaty ubezpieczycielowi zaczynają „żyć własnym życiem”. A więc są one inwestowane przez samego ubezpieczyciela, właściwie poza możliwością jakiegokolwiek dysponowania nimi przez samego ubezpieczonego. To z kolei powoduje, iż ubezpieczyciel inwestuje wpłacone składki we własnym imieniu i na własne ryzyko, a tym samym nie musi zawierać z wpłacającym składki osobnej umowy inwestycyjnej. Ubezpieczony dysponuje jedynie informacjami o strategii inwestycyjnej, określonej przeważnie w regulaminie ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych. Z punktu widzenia ewentualnej odpowiedzialności ubezpieczyciela otwiera to problem określenia, czy jest on zobowiązany do osiągnięcia konkretnego rezultatu, czy tylko do starannego działania w podejmowaniu inicjatyw inwestycyjnych.

W doktrynie za drugą z wymienionych możliwości przekonująco opowiedziała się M. Szczepańska, podnosząc iż w umowach polisolokat ubezpieczyciel nie zobowiązuje się – co z resztą w praktyce byłoby niezwykle trudne – do osiągnięcia konkretnego zysku w danym okresie czasu, a jedynie do dołożenia staranności w zakresie jak najkorzystniejszego inwestowania powierzonych środków. Jak słusznie podnosi przywołana autorka w przypadku lokowania aktywów (zarządzania aktywami) przez ubezpieczyciela świadczenie to ma skomplikowany charakter i z swej istoty jego rezultat pozostaje niepewny. Właściwie jedynym wyjątkiem w tym zakresie jest zarządzanie przez ubezpieczyciela aktywami funduszy gwarantowanych (zob. M. Szczepańska, Ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, Lex 2011). To z kolei determinuje ważne skutki w zakresie uzasadnionych roszczeń ubezpieczonego wobec ubezpieczyciela.

Obok wspomnianego już żądania wypłaty zainwestowanych środków, czy nienależnie pobranych opłat, domaganie się przez posiadacza polisolokaty innego rodzaju świadczeń wymaga udowodnienia, iż ubezpieczyciel uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi dołożenia należytej staranności w inwestowaniu. To z kolei w realiach konkretnego przypadku może okazać się zadaniem niezwykle karkołomnym, a z pewnością wymagające pogłębionej analizy sytuacji rynkowej i przyjętej wobec niej strategii inwestycyjnej.

About author:

Comments are closed here.